Zelfstandigenaftrek naast een baan: waarom het meestal niet lukt
Naast een baan van 32 uur of meer is de zelfstandigenaftrek meestal niet haalbaar, omdat het urencriterium naast de 1.225 uur ook eist dat je meer tijd aan je onderneming besteedt dan aan je baan. Dat komt neer op een werkweek van ruim 64 uur. De uitzondering is voor wie net begint: in de eerste jaren vervalt die tweede voorwaarde en is 1.225 uur genoeg. De aftrek zelf is in 2026 1.200 euro, plus 2.123 euro startersaftrek voor wie daar recht op heeft.
Dit artikel rekent het voor met een gewone werkweek, legt uit wat er verandert als je net begint, en laat zien wat je als ondernemer naast een baan wél krijgt: de mkb-winstvrijstelling van 12,7% (2026), zonder urencriterium.
Dit is algemene uitleg, geen fiscaal of juridisch advies. basestep rekent en legt uit; jij dient zelf in. Twijfel je over jouw situatie, raadpleeg dan een adviseur.
Wat is de zelfstandigenaftrek, en hoeveel is hij in 2026?
Een vast bedrag dat je van je winst mag aftrekken voordat de inkomstenbelasting wordt berekend, als je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting en aan het urencriterium voldoet. In 2026 is het 1.200 euro. Het bedrag is de afgelopen jaren stapsgewijs verlaagd en is daarmee veel kleiner dan het ooit was; wie oudere artikelen leest met bedragen van enkele duizenden euro's, leest over een andere tijd.
Is je winst lager dan de aftrek, of heb je verlies, dan gaat het niet-gebruikte deel niet verloren. Je mag het in de volgende negen jaar verrekenen, in een jaar waarin je winst hoger is dan de zelfstandigenaftrek van dat jaar. Heb je aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd, dan krijg je de helft.
De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek voor wie net begint: 2.123 euro in 2026, bovenop de 1.200 euro. Je krijgt hem als je in minimaal een van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer was en in die periode hoogstens twee keer de zelfstandigenaftrek hebt toegepast. Samen is dat in 2026 dus 3.323 euro van je winst af, als je aan het urencriterium voldoet.
- Zelfstandigenaftrek 2026: 1.200 euro, bij urencriterium en ondernemerschap.
- Niet-gebruikt deel negen jaar verrekenbaar; de helft bij AOW-leeftijd.
- Startersaftrek 2026: 2.123 euro erbovenop, maximaal drie keer in de eerste vijf jaar.
Waarom is de tweede voorwaarde het struikelblok?
Omdat de eerste voorwaarde, 1.225 uur per jaar, naast een baan haalbaar is en de tweede niet. Ongeveer 25 uur per week aan je onderneming naast een baan is zwaar maar doenlijk; veel makers halen dat in avonden en weekenden. Maar het urencriterium eist ook dat je meer tijd aan je onderneming besteedt dan aan je andere werk. Wie 32 uur in loondienst werkt, moet dus meer dan 32 uur per week aan de onderneming besteden, en dan is de 1.225 uur allang gepasseerd.
De voorwaarde is bedoeld om de aftrek voor te behouden aan mensen voor wie de onderneming de hoofdzaak is. Vanuit dat doel is hij logisch; voor wie naast een baan opbouwt, is hij de reden dat de aftrek buiten bereik ligt, ongeacht hoe hard je werkt. Het artikel over het urencriterium legt de twee voorwaarden in detail uit.
Het is goed om dat vooraf te weten, en niet pas in de aangifte. Wie erop rekent, plant zijn reservering te laag; wie het weet, rekent zonder de aftrek en wordt niet verrast.
- 1.225 uur naast een baan is zwaar maar haalbaar.
- Meer uren dan je baan is naast een baan van 32 uur of meer bijna niet haalbaar.
- Weten is plannen: reken zonder de aftrek tot je hem echt haalt.
De rekensom met een gewone werkweek
Neem een baan van 32 uur per week. Met vakantie en feestdagen kom je op ongeveer 46 werkweken, dus ongeveer 1.472 uur loondienst per jaar. Om aan de tweede voorwaarde te voldoen, moet je meer dan 1.472 uur aan je onderneming besteden. Dat is gemiddeld ruim 28 uur per week over 52 weken, of ruim 32 uur per week als je ook van je onderneming zes weken vrij neemt. Bij elkaar is dat een werkweek van 64 uur of meer, het hele jaar door.
Met een baan van 24 uur wordt het anders: ongeveer 1.104 uur loondienst, en dan is de 1.225 uur voor de onderneming zowel de eerste als de tweede voorwaarde. Dat is ongeveer 24 uur per week aan de onderneming, wat samen een werkweek van 48 uur geeft. Zwaar, maar het komt voor. Bij een baan van 16 uur is de tweede voorwaarde geen probleem meer en gaat het alleen nog om de 1.225 uur.
Deze sommen zijn illustraties met ronde getallen; jouw werkweken en vakantiedagen bepalen de echte uitkomst. Het mechanisme is wat telt: de grens ligt ongeveer waar je baan en je onderneming even groot zijn, en de baan moet daaronder blijven.
- Baan van 32 uur: ruim 1.472 uur onderneming nodig, een werkweek van 64 uur of meer.
- Baan van 24 uur: 1.225 uur is genoeg, samen een werkweek van 48 uur.
- Baan van 16 uur: alleen de 1.225 uur telt nog.
Wat verandert er als je net begint?
Dan vervalt de tweede voorwaarde. Was je in een van de vijf voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer, dan hoef je alleen aan de 1.225 uur te voldoen, ongeacht hoeveel je in loondienst werkt. Voor een maker die naast een baan begint, betekent dat dat de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek de eerste jaren wel binnen bereik liggen, als de 1.225 uur gehaald worden en aannemelijk gemaakt kunnen worden.
Die periode is eindig. Na de startjaren gaat de tweede voorwaarde alsnog gelden, en dan komt de vraag terug: is de onderneming de hoofdzaak geworden, of blijft de baan groter? Het is verstandig om daar in het tweede of derde jaar al over na te denken, want de keuze om de baan terug te schroeven heeft meer gevolgen dan alleen deze aftrek.
Let ook op dat het urencriterium een jaarlijkse toets is. Wie in jaar één wel voldeed en in jaar twee niet, krijgt de aftrek in jaar twee niet, ook niet gedeeltelijk. De startersaftrek mag je maximaal drie keer in de eerste vijf jaar toepassen, dus een jaar zonder is niet per se een jaar verloren.
- Starter: alleen de 1.225 uur telt, de baan mag groter zijn.
- Eindig: daarna geldt de tweede voorwaarde alsnog.
- Jaarlijkse toets; de startersaftrek maximaal drie keer in vijf jaar.
Wat krijg je als ondernemer wél, zonder urencriterium?
De mkb-winstvrijstelling. Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan blijft in 2026 12,7% van je winst, na aftrek van de ondernemersaftrek, buiten de heffing. Daar geldt geen urencriterium voor, en hij groeit mee met je winst: bij een kleine winst is hij klein, bij een grote winst groot. Voor wie naast een baan een goed lopende onderneming heeft, is dit de regeling die het meest oplevert.
Daarnaast blijven de gewone kostenaftrek en de investeringsaftrek (de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek bij investeringen boven een drempel) beschikbaar, en kun je bij een verlies dat verlies verrekenen met ander inkomen in box 1, dus ook met je loon. Dat laatste is een echt voordeel van ondernemerschap naast een baan in de aanloopjaren, waarin de kosten vaak hoger zijn dan de omzet.
De voorwaarde voor alles hierboven is dat de Belastingdienst je als ondernemer voor de inkomstenbelasting ziet, en niet als iemand met resultaat uit overig werk. Het artikel over zzp naast een baan beschrijft het verschil en de omstandigheden die meewegen.
- Mkb-winstvrijstelling: 12,7% (2026) van de winst na ondernemersaftrek, zonder urencriterium.
- Kostenaftrek, investeringsaftrek en verliesverrekening met je loon.
- Voorwaarde: ondernemer voor de inkomstenbelasting, geen resultaat uit overig werk.
Wanneer loont het om de baan terug te schroeven?
Niet om deze aftrek. Een aftrek van 1.200 euro van je winst scheelt, afhankelijk van je tarief, enkele honderden euro's belasting per jaar. Een dag minder werken in loondienst kost een vijfde van je loon. Wie de baan terugschroeft om de zelfstandigenaftrek te halen, betaalt daar veel meer voor dan hij ervoor terugkrijgt. De aftrek is een gevolg van de keuze voor de onderneming, niet een reden ervoor.
De echte vraag is of de onderneming genoeg oplevert om de uren te dragen die je erin steekt, en of je die uren naast een baan nog wilt maken. Het urencriterium is daarvoor een bruikbare spiegel: wie ruim boven de 1.225 uur zit en de baan als kleiner ervaart, is de onderneming al als hoofdzaak gaan zien. Dan loont het om te rekenen aan minder loondienst, met alle gevolgen: inkomen, pensioen, zekerheid, verzekeringen.
Tot dat moment is de eerlijke rekening: reken zonder de zelfstandigenaftrek, neem de mkb-winstvrijstelling wel mee, en zet opzij op basis van wat je echt gaat betalen. Het artikel over opzij zetten legt die drie stromen uit.
- Nooit de baan terugschroeven om een aftrek van 1.200 euro.
- Het criterium als spiegel: is de onderneming de hoofdzaak geworden.
- Tot dan: rekenen zonder de aftrek, met de mkb-winstvrijstelling.
Bronnen
Nagelopen op 5 september 2026. De bedragen dragen het jaar 2026 en komen van de Belastingdienst; de rekensommen zijn illustraties met ronde getallen.
Verder lezen
Drie plekken die hierop aansluiten.
Van eerste prompt tot aangifte.
Het platform opent later. Vragen of opmerkingen kun je mailen naar info@basestep.io.