Je laptop afschrijven: het schema, de restwaarde en de valkuil
Kost een laptop 450 euro of meer, dan is hij een bedrijfsmiddel: je trekt hem niet in een keer af maar schrijft hem af. Je verdeelt de aanschafkosten min de restwaarde over de jaren dat je hem gebruikt, met een maximum van 20% van de aanschafkosten per jaar. Dat maximum betekent minimaal vijf jaar. Koop je hem halverwege het jaar, dan schrijf je in dat eerste jaar alleen af over de maanden dat je hem had.
Onder 450 euro trek je het bedrag wel in een keer als kosten af. Dit artikel rekent het voor met een laptop van 1.500 euro, legt de valkuil van het eerste jaar uit, beschrijft wat willekeurig afschrijven voor starters is, en gaat in op de btw en op privégebruik.
Dit is algemene uitleg, geen fiscaal of juridisch advies. basestep rekent en legt uit; jij dient zelf in. Twijfel je over jouw situatie, raadpleeg dan een adviseur.
restwaarde 300 euro: daar stopt het afschrijven
Wanneer is een laptop een bedrijfsmiddel?
Als je hem meerdere jaren in je onderneming gebruikt en niet doorverkoopt, en als hij 450 euro of meer kost. Een bedrijfsmiddel is in de woorden van de Belastingdienst iets wat je nodig hebt om producten te maken of diensten te verlenen en wat je meerdere jaren gebruikt. Denk aan gebouwen, machines, auto's en inventaris, en dus ook aan een laptop, een telefoon of een camera. Koop je zo'n ding voor minder dan 450 euro, dan mag je het bedrag in een keer als kosten aftrekken in het jaar van aanschaf.
De grens van 450 euro geldt per bedrijfsmiddel. Het bedrag waar je naar kijkt is de aanschafprijs zonder btw als je de btw kunt aftrekken, en met btw als je dat niet kunt, bijvoorbeeld omdat je meedoet aan de kleineondernemersregeling. Een laptop van 400 euro zonder btw is kosten; een laptop van 1.500 euro is een bedrijfsmiddel.
Bij een bedrijfsmiddel gaat het bedrag niet in een keer van je winst af maar in stukken, en dat is afschrijven. Het idee erachter is dat de laptop niet in het eerste jaar op is: hij levert vijf jaar diensten, dus de kosten horen bij vijf jaar. Het begrip afschrijving op deze site geeft de definitie.
- Bedrijfsmiddel: meerdere jaren gebruiken, niet doorverkopen, 450 euro of meer.
- Onder 450 euro: in een keer als kosten.
- Afschrijven verdeelt de kosten over de jaren dat het ding nut heeft.
Hoe bereken je de afschrijving?
Met de formule van de Belastingdienst: afschrijving per jaar is de aanschafkosten min de restwaarde, gedeeld door de vermoedelijke gebruiksduur. De aanschafkosten zijn wat je betaalde, plus bijkomende kosten zoals verzendkosten. De restwaarde is wat de laptop naar verwachting nog waard is als je hem niet meer gebruikt. De gebruiksduur is hoe lang je verwacht hem te gebruiken, met de ondergrens die de volgende vraag uitlegt.
Het rekenvoorbeeld: een laptop van 1.500 euro zonder btw, een verwachte restwaarde van 300 euro en een gebruiksduur van vijf jaar. De afschrijving is dan (1.500 min 300) gedeeld door 5, dus 240 euro per jaar. Elk jaar trek je 240 euro af als kosten, en de boekwaarde van de laptop in je administratie daalt van 1.500 via 1.260, 1.020, 780 en 540 naar 300 euro. Daar stopt het: onder de restwaarde schrijf je niet af.
De restwaarde is een schatting, en een redelijke schatting is genoeg. Voor een laptop is een restwaarde van een paar honderd euro na vijf jaar gebruikelijk; nul is te laag, want een laptop van vijf jaar oud is nog iets waard. Schrijf op hoe je aan je schatting kwam, want dat is de vraag als er een vraag komt.
- (aanschafkosten min restwaarde) gedeeld door gebruiksduur.
- Voorbeeld: (1.500 min 300) gedeeld door 5 is 240 euro per jaar.
- De boekwaarde daalt tot de restwaarde en niet verder.
Waarom minimaal vijf jaar?
Omdat de wet een maximum stelt aan de afschrijving per jaar: voor de meeste bedrijfsmiddelen maximaal 20% van de aanschafkosten. Twintig procent per jaar is vijf jaar, dus sneller dan in vijf jaar mag je niet afschrijven, ook als je verwacht de laptop na drie jaar te vervangen. Voor goodwill geldt een maximum van 10% per jaar, dus tien jaar; dat komt bij een maker zelden voor.
Let op dat het maximum over de aanschafkosten gaat en niet over het af te schrijven bedrag. In het voorbeeld is 20% van 1.500 euro 300 euro per jaar, en de berekende afschrijving van 240 euro blijft daaronder, dus die mag. Zou je een restwaarde van nul nemen en drie jaar gebruiksduur, dan kom je op 500 euro per jaar, en dat is meer dan het maximum: dan schrijf je toch maximaal 300 euro per jaar af.
Langer dan vijf jaar mag wel, als de laptop echt langer meegaat. De regel is een plafond op de snelheid, geen voorschrift voor de duur. Voor een laptop is vijf jaar de gangbare keuze, en meestal ook de eerlijke.
- Maximaal 20% van de aanschafkosten per jaar, dus minimaal vijf jaar.
- Goodwill: maximaal 10%, dus tien jaar.
- Langer mag, sneller niet.
De valkuil van het eerste jaar: naar tijdsgelang
In het jaar van aanschaf schrijf je niet een vol jaar af, maar alleen over de maanden dat je het bedrijfsmiddel had. De Belastingdienst geeft het voorbeeld: koop je op 1 oktober, dan mag je over dat jaar 3/12 van de jaarafschrijving nemen. In ons voorbeeld is dat 3/12 van 240 euro, dus 60 euro in het eerste jaar. De resterende afschrijving schuift door, zodat de laptop uiteindelijk toch in totaal 1.200 euro afschrijving oplevert, maar dan verdeeld over zes kalenderjaren in plaats van vijf.
Dit is de valkuil omdat veel starters in hun eerste aangifte een vol jaar afschrijving opnemen voor iets wat ze in november kochten. Dat is te veel, en het is een van de correcties die de Belastingdienst het vaakst maakt bij kleine ondernemers. Reken per maand, en rond niet naar boven af.
Dezelfde regel geldt aan het einde. Verkoop je de laptop of stop je met de onderneming, dan schrijf je in dat jaar af tot de maand van verkoop. Het verschil tussen de boekwaarde en wat je ervoor krijgt is winst of verlies. Een laptop met boekwaarde 540 euro die je voor 700 euro verkoopt, geeft 160 euro winst.
- Eerste jaar: alleen de maanden dat je het ding had; 1 oktober is 3/12.
- Voorbeeld: 60 euro in het eerste jaar, de rest schuift door.
- Bij verkoop: boekwaarde tegenover opbrengst is winst of verlies.
Wat is willekeurig afschrijven voor starters?
Een regeling waarmee een startende ondernemer zelf mag bepalen hoe snel hij afschrijft op bedrijfsmiddelen die hij kocht in de jaren waarin hij recht had op de startersaftrek, of in het jaar daarvoor, het aanloopjaar. Je mag dan bijvoorbeeld de hele afschrijving in het eerste jaar nemen, zodat je winst in dat jaar lager is en je minder belasting betaalt op het moment dat je het geld het hardst nodig hebt. Of juist langzamer, als je in het eerste jaar toch geen winst hebt.
De voorwaarden volgens de Belastingdienst: je onderneming is een eenmanszaak, maatschap, vennootschap onder firma of commanditaire vennootschap; je voldoet aan de voorwaarden van de startersaftrek, en dus ook aan het urencriterium; en het bedrijfsmiddel komt in aanmerking voor de investeringsaftrek. Bedrijfsmiddelen die daar niet voor in aanmerking komen, kun je niet willekeurig afschrijven. Het totaal aan investeringen waarop je het toepast, is begrensd op het maximum van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek.
Voor een maker naast een baan is de regeling alleen bereikbaar als hij het urencriterium haalt; als starter geldt daarvoor alleen de 1.225 uur. Wie dat haalt en in het eerste jaar een laptop en een telefoon koopt, kan met willekeurig afschrijven zijn eerste winst flink verlagen. Het begrip startersaftrek op deze site beschrijft de voorwaarden.
- Zelf het tempo bepalen, op bedrijfsmiddelen uit de startersjaren of het aanloopjaar.
- Voorwaarden: eenmanszaak of personenvennootschap, recht op startersaftrek, investeringsaftrek mogelijk.
- Alleen met het urencriterium; als starter is dat de 1.225 uur.
Hoe zit het met de btw op de aanschaf?
Los van de afschrijving. Ben je een gewone btw-ondernemer, dan trek je de btw op de laptop in de aangifte van het kwartaal waarin je hem kocht in een keer af als voorbelasting, en schrijf je het bedrag zonder btw af voor de inkomstenbelasting. De btw is dus geen onderdeel van de aanschafkosten; hij gaat een aparte weg.
Doe je mee aan de kleineondernemersregeling, dan kun je de btw niet aftrekken. De btw is dan wel onderdeel van je kosten, en je schrijft af over het bedrag inclusief btw. Bij een laptop van 1.500 euro zonder btw is dat 1.815 euro, en daarmee ook een hogere afschrijving per jaar. Dat is een van de redenen dat de kleineondernemersregeling ongunstig kan zijn in een jaar met investeringen.
Gebruik je de laptop deels privé, dan is ook de btw-aftrek beperkt tot het zakelijke deel; daarover gaat de laatste vraag. Het begrip voorbelasting op deze site legt de voorwaarden voor de aftrek uit.
- Gewone btw-ondernemer: btw in een keer terug als voorbelasting, afschrijven zonder btw.
- Kleineondernemersregeling: geen aftrek, afschrijven inclusief btw.
- Privégebruik beperkt ook de btw-aftrek.
Wat als je de laptop ook privé gebruikt?
Dan mag alleen het zakelijke deel als kosten gelden. Een laptop die je voor de helft privé gebruikt, schrijf je voor de helft af, en de btw trek je voor de helft af. De verdeling is een redelijke schatting die je moet kunnen uitleggen: een laptop die je alleen voor je onderneming gebruikt naast een privélaptop is honderd procent zakelijk; een laptop die ook het gezinsapparaat is, is dat niet.
Kies je ervoor de laptop tot je ondernemingsvermogen te rekenen, dan geldt een vaste systematiek voor het privégebruik; laat je hem privé, dan mag je alleen de zakelijke kosten aftrekken. Bij een laptop die overwegend zakelijk is, is het gebruikelijk hem als ondernemingsvermogen te nemen. Twijfel je, leg dan je verdeling en je reden vast op het moment van aanschaf, niet in de aangifte een jaar later.
De administratie in basestep rekent de afschrijving uit met het schema, het wettelijke plafond en de maanden van het eerste jaar, en legt per bedrag uit waar het vandaan komt. Wat het niet doet, is voor jou beslissen wat zakelijk is; dat blijft jouw schatting en jouw uitleg.
- Alleen het zakelijke deel afschrijven en aftrekken.
- Een redelijke, uitlegbare verdeling; vastleggen bij aanschaf.
- Het platform rekent; de verdeling is jouw keuze.
Bronnen
Nagelopen op 5 september 2026. De grens, de formule, het maximum en de regel naar tijdsgelang komen van de Belastingdienst; het rekenvoorbeeld met de laptop is een eigen illustratie met ronde getallen.
Verder lezen
Drie plekken die hierop aansluiten.
Van eerste prompt tot aangifte.
Het platform opent later. Vragen of opmerkingen kun je mailen naar info@basestep.io.