Betaaltermijn, verzuim en wat je mag doen als er niet betaald wordt

Welke betaaltermijn geldt als je niets afspreekt?

Tussen bedrijven: 30 dagen na de dag waarop je klant de factuur heeft ontvangen. Dat staat in artikel 6:119a lid 2 van het Burgerlijk Wetboek, dat over handelsovereenkomsten gaat, dus overeenkomsten tussen ondernemingen of tussen een onderneming en een overheid. Is de dag van ontvangst niet vast te stellen, of ontving je klant de factuur voordat je leverde, dan telt de termijn vanaf de levering.

Voor consumenten is er geen wettelijke standaardtermijn van 30 dagen. Daar geldt de termijn die je afspreekt, bijvoorbeeld in je algemene voorwaarden of op de factuur, en zonder afspraak een redelijke termijn. Zet dus altijd een betaaltermijn op je factuur, ook aan bedrijven; dan is er geen discussie over de dag van ontvangst.

De termijn op je factuur is de vervaldatum. Vermeld hem als datum en niet alleen als aantal dagen, zodat je klant en jij hetzelfde aflezen. Het begrip betalingstermijn op deze site geeft de definitie en de vindplaats.

• Bedrijven: 30 dagen na ontvangst van de factuur, als niets is afgesproken (artikel 6:119a BW).
• Consumenten: de afgesproken termijn, anders een redelijke termijn.
• Zet de vervaldatum als datum op de factuur.

Hoe lang mag een termijn maximaal zijn?

Tussen bedrijven mag je een termijn tot 60 dagen afspreken. Langer mag alleen als beide partijen dat uitdrukkelijk in de overeenkomst hebben opgenomen en de termijn niet kennelijk onbillijk is voor de schuldeiser. Sinds 1 juli 2022 geldt bovendien dat een grote onderneming die inkoopt bij een kleine of middelgrote onderneming geen termijn langer dan 30 dagen mag opleggen; dat is de wijziging die de wettelijke betaaltermijn voor die relatie verkortte.

Voor jou als eenmanszaak betekent dat: een grote klant die 60 of 90 dagen in zijn inkoopvoorwaarden zet, mag dat tegenover jou niet. Dertig dagen is het maximum, en een langere termijn in zijn voorwaarden is niet geldig. Daar mag je op wijzen, en het is goed om te weten dat de wet aan jouw kant staat voordat je zo'n voorwaarde accepteert.

Andersom staat het je vrij om een kortere termijn af te spreken, bijvoorbeeld veertien dagen. Veel kleine ondernemers doen dat, en het is verstandig zolang het bij je klanten past. Een termijn is een afspraak, en een afspraak die op de factuur staat is een afspraak die je kunt aanhouden.

• Maximaal 60 dagen; langer alleen uitdrukkelijk en niet kennelijk onbillijk.
• Groot bedrijf tegenover mkb: maximaal 30 dagen, sinds 1 juli 2022.
• Korter mag altijd; veertien dagen is gebruikelijk bij kleine ondernemers.

Wat is verzuim, en wanneer begint het?

Verzuim is de juridische toestand waarin je klant zit zodra hij te laat is met betalen en daarvoor aansprakelijk is. Vanaf dat moment mag je rente rekenen en, na de juiste stappen, incassokosten. Tussen bedrijven begint het verzuim vanzelf als de betaaltermijn verstrijkt, omdat de wet die termijn als fatale termijn behandelt: er is geen aparte brief nodig om het verzuim te laten ingaan.

Bij een consument ligt dat anders. Daar treedt verzuim in beginsel pas in na een ingebrekestelling: een schriftelijke aanmaning waarin je een redelijke termijn geeft om alsnog te betalen. Dat is anders als er al een fatale termijn gold, bijvoorbeeld een duidelijke vervaldatum op de factuur die je klant heeft aanvaard. Omdat dat laatste in de praktijk vaak ter discussie staat, is het bij consumenten verstandig om altijd eerst een herinnering met een nieuwe termijn te sturen.

Verzuim is dus geen scheldwoord maar een startpunt. Het bepaalt vanaf welke dag rente loopt en vanaf welk moment je de volgende stap mag zetten. Het begrip ingebrekestelling op deze site legt uit hoe zo'n brief eruitziet.

• Verzuim: te laat, en daarvoor aansprakelijk; vanaf dan rente en later kosten.
• Bedrijven: vanzelf na de betaaltermijn.
• Consumenten: meestal pas na een ingebrekestelling met een redelijke termijn.

Welke rente mag je rekenen?

Tussen bedrijven de wettelijke handelsrente: sinds 1 juli 2026 10,4% per jaar. Hij wordt twee keer per jaar opnieuw vastgesteld, op 1 januari en 1 juli, en de actuele stand staat op de website van de Rijksoverheid. De rente loopt vanaf de dag na de vervaldatum over het openstaande bedrag, en na een jaar wordt de verschenen rente bij de hoofdsom opgeteld, zodat er daarna rente over rente loopt.

Tegenover een consument geldt de gewone wettelijke rente: sinds 1 januari 2026 4% per jaar. Ook die wordt op vaste momenten aangepast. Je mag geen handelsrente rekenen aan een consument, en een hogere contractuele rente in je voorwaarden houdt tegenover een consument vaak niet.

De rente is een recht, geen plicht. Veel kleine ondernemers rekenen hem bij een paar dagen te laat niet, en houden hem achter de hand voor wie echt niet betaalt. Dat is een keuze; wat telt is dat je hem mag rekenen vanaf het verzuim, en dat de hoogte niet van jou is maar van de wet. Het begrip wettelijke handelsrente op deze site houdt het percentage bij.

• Bedrijven: wettelijke handelsrente, 10,4% sinds 1 juli 2026.
• Consumenten: wettelijke rente, 4% sinds 1 januari 2026.
• Vanaf de dag na de vervaldatum; na een jaar rente over rente.

Welke incassokosten mag je rekenen?

De buitengerechtelijke incassokosten volgens de wettelijke staffel uit het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten. Die loopt af per schijf van de hoofdsom:

• 15% over de eerste 2.500 euro;
• 10% over de volgende 2.500 euro;
• 5% over de volgende 5.000 euro;
• 1% over de volgende 190.000 euro;
• 0,5% over het meerdere, met een maximum van 6.775 euro.

De vergoeding is minimaal 40 euro. Over een factuur van 1.000 euro zijn de incassokosten dus 150 euro; over een factuur van 200 euro het minimum van 40 euro.

Btw over de incassokosten mag je alleen rekenen als je zelf de btw op de incassodienst niet kunt verrekenen, en dat moet je dan uitdrukkelijk verklaren. Voor een gewone btw-ondernemer geldt dat niet: die rekent de kosten zonder btw.

Tegenover een bedrijf mag je de kosten rekenen zodra het verzuim is ingetreden en je aantoonbaar incassohandelingen hebt verricht. Tegenover een consument geldt de extra eis van de veertiendagenbrief: pas als die is verstuurd, is aangekomen en de veertien dagen zijn verstreken, zijn de kosten verschuldigd. Het artikel over de veertiendagenbrief gaat daarop door.

• Staffel: 15% over de eerste 2.500 euro, aflopend; maximaal 6.775 euro, minimaal 40 euro.
• Btw erover alleen als je die zelf niet kunt verrekenen.
• Consument: pas na de veertiendagenbrief.

In welke volgorde handel je?

Eerst een vriendelijke herinnering, kort na de vervaldatum, zonder rente of kosten. De meeste late betalingen zijn vergeten betalingen, en een herinnering die geen dreiging bevat wordt het snelst betaald. Blijft betaling uit, dan volgt een aanmaning. Bij een bedrijf noem je daarin de rente die inmiddels loopt en de kosten die volgen. Bij een consument is het de veertiendagenbrief, met het exacte bedrag aan incassokosten dat hij verschuldigd wordt als hij niet binnen veertien dagen betaalt.

Daarna heb je een keuze: zelf doorgaan met een laatste aanmaning en een gerechtelijke stap, of de vordering overdragen aan een incassopartij. De kosten daarvan komen voor rekening van je klant tot het maximum van de staffel; wat een incassopartij meer rekent, is voor jou. Bij een echt geschil over de levering zelf is incasso niet de weg, en ga je naar een jurist.

Leg elke stap vast: wanneer je wat stuurde, en bij een consument hoe je kunt aantonen dat de veertiendagenbrief is aangekomen. Zonder dat bewijs sta je bij de rechter zwak, ook al had je gelijk.

• Herinnering zonder dreiging, dan aanmaning met rente en kosten, dan incasso of de rechter.
• Bij een consument: de veertiendagenbrief als verplichte tussenstap.
• Alles vastleggen, inclusief het bewijs van ontvangst.

Hoe voorkom je dat het zover komt?

Door de factuur zo te maken dat hij makkelijk te betalen is en moeilijk te vergeten. Een duidelijke vervaldatum als datum, een betaallink of een QR-code, een correct factuurnummer als betalingskenmerk, en een factuur die direct na de levering de deur uitgaat. Late betalingen ontstaan vaker door onduidelijkheid en vergeten dan door onwil.

Spreek de termijn vooraf af, in je offerte of je voorwaarden, en bij grotere opdrachten een aanbetaling of betaling in delen. Wie de helft vooraf vraagt, heeft bij een wanbetaler de helft van het probleem. En houd je debiteuren bij: een lijst van openstaande facturen die je wekelijks bekijkt, zodat een herinnering op dag drie na de vervaldatum gaat en niet op dag dertig.

Een administratieplatform kan het ritme van herinneringen bewaken en de veertiendagenbrief in de juiste vorm klaarzetten; het begrip aanmaning op deze site beschrijft het verschil tussen een herinnering en een aanmaning, en wat het platform daarin wel en niet doet.

• Vervaldatum als datum, betaallink, kenmerk, direct na levering versturen.
• Termijn vooraf afspreken; bij grote opdrachten een aanbetaling.
• Wekelijks de openstaande facturen bekijken en op dag drie herinneren.

Bronnen

Nagelopen op 5 september 2026. De percentages komen van de Rijksoverheid en veranderen op 1 januari en 1 juli; de staffel uit het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten; de wettekst van artikel 6:119a BW via Wetboek+.

• Rijksoverheid, hoe hoog is de wettelijke rente
• Rijksoverheid, hoeveel betaal ik voor incassokosten
• wetten.overheid.nl, artikel 6:119a BW
• Wetboek+, artikel 6:119a BW

Verder lezen

Drie plekken die hierop aansluiten.