Hoe werkt de vermogensvergelijking?
De rekenregel is kort. Eindvermogen min beginvermogen, plus wat je privé hebt opgenomen, min wat je privé hebt gestort: dat is je winst. Je kunt hem ook omdraaien en de winst invullen om te kijken of het eindvermogen eruit komt. Beide kanten horen op hetzelfde bedrag uit te komen als je administratie sluitend is, en dat is de hele waarde ervan: twee onafhankelijke wegen naar hetzelfde getal.
Waar het misgaat, gaat het bijna altijd op dezelfde drie plekken mis. Een privé-opname die per ongeluk als kosten is geboekt, want die verlaagt je winst en verhoogt het verschil twee keer. Een bedrijfsmiddel dat op de balans hoort maar er niet staat. En crediteuren die te laag staan, doordat een inkoopfactuur van december pas in januari is ingevoerd. Bij een overstapper van een ander pakket zit de fout vaker in het beginvermogen dan in het jaar zelf.
Daarom hangt deze controle aan de jaarafsluiting en niet aan een tijdvak. Het beginvermogen van dit jaar is het eindvermogen van vorig jaar, en als dat niet als momentopname vastligt, kan een correctie in het oude jaar stil doorwerken en klopt de vergelijking volgend jaar niet meer. Wie het verschil niet kan verklaren, hoort het niet weg te boeken maar op te zoeken.
Waar staat de vermogensvergelijking in de wet?
Voor dit begrip is er geen wettelijke grondslag om naar te verwijzen, en dat is geen omissie maar de stand van zaken. Het is een begrip uit de boekhoudpraktijk, geen wettelijke verplichting met een eigen artikel.
Wat er wel geldt, staat een niveau hoger: je administratie moet volgens artikel 52 AWR binnen redelijke termijn controleerbaar zijn. Hoe je dat inricht, schrijft de wet niet voor.
Wat doet basestep met de vermogensvergelijking?
Het platform rekent de vergelijking langs beide kanten en toont het verschil, met de herleiding erbij zodat je ziet welke posten meedoen. De overstapwizard vraagt je beginvermogen uit, precies omdat de vergelijking daarzonder niets zegt. Wat er nog niet is, is een jaarafsluiting die het eindvermogen als momentopname vastlegt; zolang die er niet is, zegt het platform nergens dat een jaar af is.
Alle berekeningen, uitleg en signalen in basestep zijn rekenondersteuning en instructie, geen fiscaal of juridisch advies. Bedragen zijn ramingen op basis van je eigen invoer; de Belastingdienst stelt de aanslag vast.
Waar gaat het mis bij de vermogensvergelijking?
Twee fouten die je in de praktijk het vaakst tegenkomt bij dit begrip, met wat ze je kosten.
Een privé-opname als kosten boeken
Dat is de fout die het verschil verdubbelt: je winst wordt te laag en je vermogen klopt niet. Geld dat je voor jezelf opneemt is nooit een kostenpost, ook niet als je het aan iets zakelijk-achtigs besteedt.
Het verschil wegboeken in plaats van opzoeken
Een restpost die het verschil sluit maakt de vergelijking waardeloos, want daarmee zet je precies het signaal uit waarvoor zij bestaat. Een onverklaard verschil is een opdracht en geen boeking.
Beginnen zonder beginvermogen
Stap je over van een ander pakket zonder je beginbalans in te voeren, dan kan de vergelijking niet rekenen en merk je een fout in de overstap pas jaren later, als twee jaren niet meer op elkaar aansluiten.
Verder lezen
Drie plekken waar dit begrip aan vastzit, binnen deze bank en daarbuiten.