administratie

Journaalpost

zit erin

Een journaalpost is één boeking: een datum, een omschrijving, en twee of meer regels die samen op nul uitkomen.

De ene kant heet debet en de andere credit, en de reden dat ze gelijk moeten zijn is controle. Verkoop je voor 3.000 euro met 630 euro btw, dan staat er 3.630 euro debet op debiteuren tegenover 3.000 euro credit op omzet en 630 euro credit op af te dragen btw. De post vertelt in één blok het hele verhaal van die gebeurtenis. Wat een goede journaalpost onderscheidt van een kloppende is de omschrijving en de verwijzing: zonder factuurnummer of bankregel erbij klopt de post wel, maar is hij over drie jaar niet meer te plaatsen. En dat is precies wanneer je hem nodig hebt.

ook: boeking · debet credit · memoriaalboeking

Dit is algemene uitleg, geen fiscaal of juridisch advies. basestep rekent en legt uit; jij dient zelf in. Twijfel je over jouw situatie, raadpleeg dan een adviseur.

Hoe werkt de journaalpost?

De twee kanten zijn geen filosofie maar boekhouding. Debet en credit zijn simpelweg de twee zijden van dezelfde gebeurtenis, en de eis dat ze gelijk zijn, vangt de meeste typefouten meteen af.

De volledigheid van een post zit in wat eromheen staat. Een boeking zonder verwijzing naar het onderliggende stuk is een getal zonder bewijs. Bij een controle is het verband tussen boeking, factuur en bankregel het eerste waar naar gevraagd wordt.

Handmatige posten, vaak memoriaalboekingen genoemd, zijn de plek waar fouten binnenkomen. Ze omzeilen de automatische controle van een factuurstroom of een bankimport, dus verdienen ze een strengere omschrijving dan de rest.

Waar staat de journaalpost in de wet?

Voor dit begrip is er geen wettelijke grondslag om naar te verwijzen, en dat is geen omissie maar de stand van zaken. Het is een begrip uit de boekhoudpraktijk, geen wettelijke verplichting met een eigen artikel.

Wat er wel geldt, staat een niveau hoger: je administratie moet volgens artikel 52 AWR binnen redelijke termijn controleerbaar zijn. Hoe je dat inricht, schrijft de wet niet voor.

Wat doet basestep met de journaalpost?

Boekingen ontstaan in basestep uit de gebeurtenis zelf, dus uit een factuur of een bankregel, met de verwijzing er automatisch bij. Elke post toont zijn herkomst, zodat je bij een controle het verband kunt laten zien in plaats van het te moeten reconstrueren.

journaalpost 2026-06-02
debet 1300 debiteuren€ 3.630,00
credit 8000 omzet€ 3.000,00
herkomstfactuur 2026-0184
demogegevens

Alle berekeningen, uitleg en signalen in basestep zijn rekenondersteuning en instructie, geen fiscaal of juridisch advies. Bedragen zijn ramingen op basis van je eigen invoer; de Belastingdienst stelt de aanslag vast.

Waar gaat het mis bij de journaalpost?

Twee fouten die je in de praktijk het vaakst tegenkomt bij dit begrip, met wat ze je kosten.

Boeken zonder verwijzing

Een post zonder factuurnummer of bankregel is over drie jaar een raadsel. Leg de herkomst vast op het moment dat je hem nog weet.

Alles rechtzetten met memoriaalposten

Een handmatige correctie omzeilt de controles die je administratie juist betrouwbaar maken. Zoek eerst de oorzaak; corrigeer daarna.

Verder lezen

Drie plekken waar dit begrip aan vastzit, binnen deze bank en daarbuiten.

Terug naar alle begrippen

Van eerste prompt tot aangifte.

De begrippenbank blijft gratis en zonder account, ook als je nooit iets bij basestep doet.